Bryjow.pl ist keine wissenschaftliche Arbeit, sondern eine Erzählung – doch jeder Satz hat hier seine Grundlage. Die wichtigsten Quellen sind der Atlas historyczny miast polskich (der Band über Stary Sącz, 2018), die zweibändige Historia Starego Sącza, herausgegeben von Henryk Barycz und Feliks Kiryk, sowie Aufsätze aus dem „Almanach Sądecki“ und dem „Rocznik Sądecki“. Wer tiefer graben möchte, findet hier Wegweiser.
Gedruckte Werke
Monographien zur Stadt
- Historia Starego Sącza od czasów najdawniejszych do 1939 roku, hrsg. von Henryk Barycz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1979, 377 S., ISBN 83-08-00150-5; 2. Aufl.: Towarzystwo Miłośników Starego Sącza, Stary Sącz 2007, 398 S., ISBN 978-83-925690-0-8. Kapitel u. a. von M. Cabalska (Vorgeschichte), F. Kiryk (altpolnische Zeit), Z. Beiersdorf, M. Kornecki, B. Krasnowolski („Sztuka Starego Sącza“); digitale Fassung in der Małopolska Biblioteka Cyfrowa (Digitale Bibliothek Kleinpolens), publ. 12926 (data.bn.org.pl; mbc.malopolska.pl). Rocznik Sądecki 25 nennt das Jahr „1978“ (ein Fehler; BN: 1979).
- Historia Starego Sącza, Bd. 2: 1939–1980, hrsg. von Feliks Kiryk, „Secesja“, Kraków 1995, 524 S., ISBN 83-86077-72-7; MBC publ. 13033 (data.bn.org.pl; mbc.malopolska.pl). Kapitelautoren nicht ermittelt.
- Zbigniew Beiersdorf, Bogusław Krasnowolski, Stary Sącz. Zarys historii rozwoju przestrzennego, Vorwort von Henryk Barycz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1985, 183 S., 48 S. Tafeln, ISBN 83-08-01615-4 (data.bn.org.pl).
- Atlas historyczny miast polskich, hrsg. von Roman Czaja, Bd. V: Małopolska, hrsg. von Zdzisław Noga, H. 8: Stary Sącz, bearb. von Zbigniew Beiersdorf, Bogusław Krasnowolski, Zdzisław Noga, Kartographie Tomasz Szpytma, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Toruń–Kraków 2018, ISBN 978-83-65127-45-7 (atlasmiast.umk.pl).
- Leszek Migrała, Historia Starego Sącza w zarysie, Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu, Nowy Sącz 2020; Gutachter T. Aleksander, J. Dybiec; ISBN und Umfang nicht ermittelt (miastons.pl).
- Wiktor Bazielich, Historie starosądeckie. Szkice historyczne z dziejów miasta Starego Sącza i jego okolicy, Vorwort von H. Barycz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1965, 302 S.; ders., Stary Sącz i jego zabytki. Przewodnik, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1961, 60 S. (data.bn.org.pl).
- Wiktor Bazielich, Życie obyczajowe i kulturalne Starego Sącza w XVII wieku, „Rocznik Sądecki“ 1 (1939); Parafialni proboszczowie starosądeccy, „Nasza Przeszłość“ 9 (1959), S. 91–155; Materiały do historii szpitala, kościoła i prepozytury św. Krzyża w Starym Sączu, „Nasza Przeszłość“ 14 (1961); Klaryski starosądeckie a sztuki piękne w XVII i XVIII wieku, „Nasza Przeszłość“ 25 (1966), S. 179–220; Resztki biblioteki franciszkanów starosądeckich, „Roczniki Biblioteczne“ 3 (1959), H. 1/2, S. 225–246 (ojs.academicon.pl; ojs.academicon.pl).
- Jan Sygański SJ, Arendy klasztoru starosandeckiego w XVI i XVII wieku, Lwów 1904, 225 S.; Analekta sandeckie do XVI i XVII wieku, Lwów 1905, 114 S.; Historya Nowego Sącza od wstąpienia dynastyi Wazów do pierwszego rozbioru Polski, Bd. 1–3, Lwów 1901–1902 (data.bn.org.pl).
- Danuta Maria Sułkowska, Za klauzurą. Starosądecki klasztor klarysek od założenia do współczesności, MGOK, Stary Sącz 2006, 165 S.; 2. Aufl. Oksymoron, Stary Sącz 2013, ISBN 978-83-937283-0-5 (data.bn.org.pl).
- Marek Barański, Dominium sądeckie. Od książęcego okręgu grodowego do majątku klasztoru klarysek sądeckich, Wyd. UW, Warszawa 1992, 331 S. (data.bn.org.pl).
- Szczęsny Morawski, Sądecczyzna, Kraków 1863–1865 (Nachdruck FM Press, Nowy Sącz 2008); Stanisław Rosół, Święta Kinga, jej klasztor i miasto Sącz Stary, Nowy Sącz 1892, 38 S. (data.bn.org.pl; sbc.nowysacz.pl).
- Grzegorz Chajko, Seminarium nauczycielskie męskie w Starym Sączu (1903–1936). Uczniowie, absolwenci, pracownicy, Bd. 1–2, Księgarnia Akademicka, Kraków 2025, ISBN 978-83-8368-365-2, DOI 10.12797/9788383683669 (books.akademicka.pl).
- Piotr Biliński, Wiktor Bazielich (1892–1963). Historyk Starego Sącza, PiMGBP, Stary Sącz 2019, 60 S., ISBN 978-83-954939-7-3 (RUJ).
- Eugeniusz Pawłowski, Nazwy miejscowe Sądeczyzny, Bd. 1, Kraków 1965 (rep.up.krakow.pl); Jacek Poleski, Naszacowice. Ein frühmittelalterlicher Burgwall am Dunajec, Bd. 1, Kraków 2004 (RUJ).
Kunst- und Architekturgeschichte
- Bogusław Krasnowolski, Trzy Sącze – przekształcenia przestrzenne i sztuka, „Małopolska“ XIX (2017), S. 11–40 (rajska.info); Piotr Pajor, Kilka uwag o okolicznościach budowy i formie architektonicznej kościoła Klarysek w Starym Sączu, „Modus“ XVIII (2018), S. 5–33, ISSN 1641-9715 (modus.ihs.uj.edu.pl); Irena Styczyńska, Klasztor Braci Mniejszych Konwentualnych i jego kościół p.w. św. Stanisława w Starym Sączu, „Almanach Sądecki“ 58/59 (2007), S. 3–11 (sbc.nowysacz.pl); Leszek Migrała, Stary Sącz w średniowieczu, „Almanach Sądecki“ 96/97 (2016), S. 3–17 (sbc.nowysacz.pl); Henryk Cempura, Kultura muzyczna klasztoru PP. Klarysek w Starym Sączu w latach 1700–1782, Biblos, Tarnów 2009, ISBN 978-83-7332-825-9 (data.bn.org.pl).
Literatur über die hl. Kinga
- Vita et miracula sanctae Kyngae ducissae Cracoviensis, hrsg. von W. Kętrzyński, MPH Bd. IV, Lwów 1884, S. 662–744; Jan Długosz, Vita beatae Kunegundis, hrsg. von I. Polkowski, Ż. Pauli, Kraków 1887; Żywot św. Kingi księżnej krakowskiej, bearb. von B. Przybyszewski, Tarnów 1997 (Gil 2019).
- Barbara Kowalska, Święta Kinga – rzeczywistość i legenda. Studium źródłoznawcze, Avalon, Kraków 2008, 410 S., ISBN 978-83-60448-40-3; Cecylian Niezgoda, Święta Kinga. Żywot hagiograficzny, Bratni Zew, Stary Sącz–Kraków 1999, 288 S., ISBN 83-86991-50-X; Marek Czekański, Święta Kinga. Czasy, życie, kult, Wyd. M, Kraków 1999, 180 S., ISBN 83-7221-195-7; Piotr Stefaniak, Święta Kinga Arpadówna OSC (1234–1292). Życie i dzieło, WITKM, Kraków 2012, 254 S., ISBN 978-83-7216-982-2; Kazimierz Panuś, Święta Kinga, WAM, Kraków 2005, 92 S., ISBN 83-7318-472-4 (data.bn.org.pl).
- Z. Budkowa, Kunegunda, PSB Bd. XVI, Wrocław 1971, S. 186–189; M.H. Witkowska, Vita sanctae Kyngae ducissae Cracoviensis jako źródło hagiograficzne, „Roczniki Humanistyczne“ X (1961), H. 2, S. 41–166; Mateusz Gil, The Legend of Saint Kinga's Ring, „Folia Historica Cracoviensia“ 25 (2019), DOI 10.15633/fhc.3411 (Gil 2019).
Zeitschriften
- „Rocznik Sądecki“, Nowy Sącz, seit 1939 (Bd. 1 hrsg. von Tadeusz Mączyński; Bd. 2 von 1949 beschlagnahmt), ISSN 0080-3561; darin u. a. F. Kiryk, Miasta ziemi sądeckiej w XIII–XVI w., RS 35 (2007), S. 25–116; Z. Bazielich, Elekcje władz miejskich Starego Sącza w XVII w., RS 25 (1997), S. 11–20 (data.bn.org.pl; sbc.nowysacz.pl).
- „Almanach Sądecki“, Vierteljahresschrift, Nowy Sącz, seit 1992, herausgegeben vom Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana“, ISSN 1232-5910 (data.bn.org.pl).
- „Kurier Starosądecki“, seit Juli 1990, herausgegeben vom Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari, ISSN 1508-9290 (monatlich 1990–2007, zweimonatlich 2011–2025, vierteljährlich seit 2026) (data.bn.org.pl).
- „Z Grodu Kingi“ – Zeitschrift der Pfarrei St. Elisabeth, Online-Archiv seit 2007 (Herausgeber und Gründungsjahr noch zu prüfen) (zgrodukingi.stary.sacz.pl); „Zeszyty Sądecko-Spiskie“, ISSN 1897-1164.
Internetquellen
Wissenschaft, digitale Bibliotheken, Repositorien
- Atlas Historyczny Miast Polskich, t. V z. 8 Stary Sącz – wstęp (PDF)
- B. Krasnowolski, Trzy Sącze, „Małopolska” XIX 2017
- L. Migrała, Stary Sącz w średniowieczu, Almanach Sądecki 96/97 (2016)
- S. Korusiewicz i in., Almanach Sądecki 3(8) 1994
- I. Styczyńska, Almanach Sądecki 58/59 (2007)
- J. Zaremba, Zamki i grody Sądecczyzny, Almanach Sądecki 2(7) 1994
- Wnęk, Almanach Sądecki 1996
- Z. Bazielich, Rocznik Sądecki 25 (1997)
- I. Kwieciński, Zamek królewski w Nowym Sączu
- Sądeczanie znani i nieznani (2012)
- Informator Archeologiczny 31 (1997), Naszacowice
- E. Pawłowski, Nazwy miejscowe Sądeczyzny t. 1 (PDF) und rekord
- K. Maciaszek, Res Historica 47 (2019)
- E. Pluta-Saladra, Res Gestae 2021
- M. Smoła, Humanities and Cultural Studies 3/1 (2022)
- M. Gil, Folia Historica Cracoviensia 25 (2019) – abstrakt und PDF
- Folia Historica Cracoviensia – patronat Kingi 1715
- S. Garnczarski, Tarnowskie Studia Teologiczne 2014
- W. Bazielich, Klaryski starosądeckie a sztuki piękne, Nasza Przeszłość 25 (1966); NP 9 (1959); NP 25 – rekord
- M. Starzyński, Studia Historyczne 2012
- P. Pajor, Modus XVIII (2018)
- G. Chajko, Seminarium nauczycielskie męskie – wstęp (PDF) und katalog
- P. Biliński, Droga kariery akademickiej Henryka Barycza, Rozprawy z Dziejów Oświaty 62 (2025)
- T. Pudłocki, Prace Historyczne 149 (2022)
- Ł. Połomski, Polish-Jewish Studies 5 (IPN)
- RUJ – P. Biliński, Wiktor Bazielich; RUJ – J. Poleski, Naszacowice
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, hasło Stary Sącz (przedruk)
- Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich – „Sandech”
- DIAMM – archiwum PL-STk; DIAMM – Muz. 6
- API Biblioteki Narodowej – Historia Starego Sącza; Bazielich; Sygański; Święta Kinga; Stary Sącz – książki; Rocznik Sądecki
- Małopolska Biblioteka Cyfrowa – Historia Starego Sącza t. 1 und t. 2
- GUS BDL – ludność miasta; ludność gminy
- medievalheritage.eu – Nowy Sącz; klasztor w Starym Sączu
- Polska Biblioteka Muzyczna – S. Gałoński
- Jesuit Online Necrology – J. Sygański
- Vistulana – S. Wróblewski, Rycerstwo ziemi sądeckiej
- en.wikipedia – Stary Sącz; Kinga of Poland; Jadwiga of Kalisz; Nowy Sącz; Battle of Stary Sącz; Podegrodzie; Austrian occupation of Spiš and Podhale; Polish flood of 1934; Józef Tischner; Ada Sari
Kirchliche Quellen
- Klasztor klarysek – Kalendarium; Życie i działalność; Dzieje kultu
- Vatican.va – homilia kanonizacyjna 16 VI 1999
- Gość Tarnowski – Jedna wizyta, a zmieniła tak wiele (2024); Elżbieta ustąpiła Kindze (2016); Pomnik-pielgrzym Jana III Sobieskiego (2022)
- Centrum Opoka – Ołtarz Papieski; eKAI – Dom Pielgrzyma Opoka; Życie Zakonne – kapituła 2024
- Z Grodu Kingi – K. Bednarczyk, Wrzesień 1939 w Starym Sączu
- tarnowskiekoscioly.net – kościół św. Elżbiety
- krakow.pl – Święta Kinga
Amtliche und kommunale Quellen
- UM Stary Sącz – Historia; Zabytkowe centrum miasta; Klasztor Sióstr Klarysek; Katalog zabytków; Charakterystyka miasta i gminy; Honorowi obywatele; Współpraca międzynarodowa; Burmistrz; Samorządowiec z krwi i kości; Wiktor z Podmajerza; Stary Sącz pamięta o swoim wielkim rodaku; Festiwal Muzyki Dawnej z historycznym wsparciem; Lelek w Prezydenckiej Radzie Samorządu
- Kurier Starosądecki nr 143/144 (2004); nr 165 (2006); nr 194 (2010); nr 268–269 (2023)
- J. Bawełkiewicz, Historia Mostek (2021)
- Powiat nowosądecki – Wiek XX; Herb i logo ziemi sądeckiej
- eli.gov.pl – rozporządzenie Dz.U. 2018 poz. 2415 (PDF); infor.pl – metryka aktu
- zabytek.pl (NID) – pomnik historii, PL; EN
- PKW – kadencja 2010–2014; PortalSamorzadowy – J. Lelek
- IPN Kraków – 80. rocznica (2022)
- Komisja Europejska – Bobrowisko; ZDW Kraków – VeloDunajec
- OSP Stary Sącz – Historia; LO Stary Sącz – Historia szkoły
Museen und Tourismus
- Muzeum Regionalne im. S. Udzieli; Towarzystwo Miłośników Starego Sącza
- Informacja Turystyczna – Muzeum Regionalne; Rynek; Brama Seklerska; Żydzi w Starym Sączu
- Wirtualny Sztetl – Stary Sącz; Historia społeczności; Synagoga; Miejsce egzekucji
- JewishGen KehilaLinks – Stary Sącz; Yizkor Nowy Sącz s. 135; s. 106 (t. 2)
- visitmalopolska.pl – klasztor; zamkipolskie.com – Stary Sącz (PL) und (EN); beskidsadecki.eu – Stary Sącz; św. Rocha; Sokół; krajoznawcy.info.pl – Rynek und kocie łby; mynaszlaku.pl; naszapolska.eu; Fotopolska – Most św. Kingi; Architektura i Biznes – Bobrowisko
- culture.pl – Ada Sari; National Geographic PL – Święta Kinga
Regionale Presse und Portale
- Sączopedia – Czech Jan Joachim; Miejska Góra
- starosadeckie.info – Pożary; Szkoła przyklasztorna; Żydzi w Starym Sączu; Seminarium Nauczycielskie; Budynek Sokoła; Kapliczka i źródełko św. Kingi; Kreda spod Starego Sącza; 80. rocznica likwidacji getta; Egzekucja Żydów – relacja świadka; 30 lat samorządu – tablica; Zmarł Marian Cycoń; Nowa siedziba CKiS; Mała obwodnica skończona; Pierwsza sesja Rady 2024; Stawiarski pozostaje przewodniczącym; Wotum zaufania 2026; Budżet 2025; Orbisfera – umowa; 750 lat Gołkowic; Jesienny Festiwal Teatralny 2026; Budowa mostu na Popradzie w 2027; 25-lecie kanonizacji; Klaryski 2015; Historia sportu; Odznaczeni – 40 festiwali
- DTS24 – Kulisy papieskiej pielgrzymki; Festiwal muzyki dawnej we wspomnieniach; Chcieli go zabrać do Paryża
- Twój Sącz – Synagoga; Piłsudski w Nowym Sączu; Most DK87; Kasata nowosądeckich zakonów
- wojennysacz.pl – Wkroczenie Niemców 1939; Kreis Neu-Sandez; Kurierzy (EN); Kurierzy (PL); Miejsca egzekucji; Koniec okupacji 1945
- Sądecki Sztetl – Historia Kwiatkowskiego; NJ Jewish News – Murray Goldfinger; dzieje.pl – rocznica likwidacji gett (2016); dzieje.pl – lokacja Nowego Sącza
- Gazeta Wrocławska – J. Miodek o Starym i Nowym Sączu; Gazeta Krakowska – most kolejowy 2010
- Radio Kraków – Ogrody św. Kingi; RDN – inwestycje 2026; ESKA – DPS; Sądecki News – 120 lat szkoły średniej; sadeczanin.info – Rok J.J. Czecha; miastons.pl – Historia Starego Sącza spisana na nowo; Almanach Muszyny – L. Zakrzewski, Kinga – Pani Sądeckiej Ziemi (1999)
Weitere Quellen der Website
- Der Spitzname „Bryjów“ und die Bryjka: Radio Kraków – Kuchnia regionalna; Radio Kraków – W kuchni regionalnej: cyr, bryjka lub góralski budyń; Wikisłownik – Bryjów; blog „Tu jest mój dom” – Wywodzę się z Bryjowa (2016).
- Abbildungen: Wikimedia Commons – Urheber und Lizenz jedes Fotos sind beim Foto selbst und im Impressum angegeben.
- Koordinaten der Denkmäler auf der Karte: OpenStreetMap (Daten © OpenStreetMap-Mitwirkende, Lizenz ODbL).